3e zondag van pasen

Emmaüs gangers

Beste mensen,

In de stad Emmaüs was een groot garnizoen van de vijand gelegen - een Romeins legerkamp, - een sterk Romeins bolwerk. Jeruzalem is de stad van de vrede. Dat betekent die naam ook: Jeru-sjaloom. De gang van de leerlingen naar Emmaüs is de weg van de capitulatie. Het is het beeld van de Nederlandse soldaat die met een witte vlag op de Maasbrug op weg is naar de Duitse bezetter. 'Naar Emmaüs gaan' betekent het einde van alle dromen rond vrede en vrijheid. Deze leerlingen van Jezus wilden capituleren voor de dood!

Drie jaar lang hadden ze Jezus gevolgd. Al hun hoop hadden ze op Hem gevestigd. Vlak na zijn dood hadden ze nog gehoopt dat Hij - desnoods door een ordinair wonder - nog vrij zou komen. Maar niets van dat alles. Met eigen ogen hadden ze gezien hoe Jezus stierf aan het kruis en was neergelegd in het graf van Jozef van Arimatéa, in het graf van voorbij. Met de steen die het graf van Jezus afsloot was er een zware steen neergelegd over hun idealen. Voorgoed begraven. Hun idealen lagen aan scherven. Diep teleurgesteld keerden ze Jeruzalem de rug toe en gingen weer terug naar Emmaüs.

Rembrandt van Rijn, 1606 – 1669,
De maaltijd in Emmaüs (1648)

Dan verschijnt Jezus aan hen en hij loopt met hen mee, maar ze herkennen Hem niet. Uiteindelijk beseffen ze pas wie Hij is tijdens het breken van het brood. Dan keren ze terug naar Jeruzalem, de stad van vrede. Daar moeten we zijn. In de vrede van Christus. Wanneer Jezus op de eerste Paasdag aan zijn leerlingen verschijnt, wenst Hij hun die vrede toe. De inhoud van die vrede is: verzoen je met God, met elkaar, met jezelf.

Het is wel even schrikken als Jezus zo plotseling in hun midden staat. Was Hij niet aan het kruis gestorven nadat zij Hem in de steek gelaten hadden en de vlucht genomen? En nu staat Hij in hun midden. Zij voelen zich niet alleen verrast, maar ook schuldig, in onvrede met zichzelf. Ze zijn zo uit hun lood geslagen dat zij Hem geroosterde vis opdienen en honing, als Hij hun om eten vraagt (Lucas 24, 42). Onze Nederlandse vertaling heeft die grappige honing in de kast gelaten. Maar die honing staat wel degelijk vermeld in de oudste handschriften van het evangelie.

Tegen zijn verstrooide en verbaasde leerlingen zegt Jezus: "Vrede zij u". De apostelen moeten op de eerste plaats de rust hervinden, zich met zichzelf verzoenen, in vrede zijn met zichzelf. En om echt in vrede te leven met anderen moet je eerst in vrede zijn met jezelf. Anders zal je jouw innerlijke spanning op de anderen uitwerken. De vrede die Jezus ons allen toewenst is daarom veel breder dan de afwezigheid van spanning en oorlog.

Wat betekent in feite de Hebreeuwse groet "sjalom", die Jezus uitspreekt en die wij vertalen door "vrede"? Sjalom betekent in de eerste plaats intact-zijn, over de volheid van jouw wezen beschikken. Als je ziek bent, als je ongelukkig bent, dan ben je niet in sjalom. Er is een stuk af van je leven, van je geluk. Daarom zegt Jezus als Hij iemand geneest: "Ga in sjalom, ga in vrede", dat is: ga in de volheid van uw wezen, wees helemaal gezond, wees geheeld.

Wie geheeld is, beschikt weer over heel zijn gezondheid, over zijn volle mogelijkheden. Ons woordje "heil" is een goede vertaling voor het Hebreeuwse woord sjalom. Het heil is wat ons heel maakt, wat ons het volle geluk geeft. God is heilig. Hij beschikt over de volle volmaaktheid van zijn wezen.

De sjalom, het heil, veronderstelt altijd het geluk van de mens. Als je niet gelukkig bent, dan heb je niet de sjalom, dan beschik je niet over de heelheid van je wezen, er mankeert je iets. Je moet geheeld worden, weer tot je eigen volheid komen.

God wil ons heil, Hij wil de volheid, de heelheid van ons geluk. Niet alleen het wereldse geluk, maar zijn eigen geluk van Liefde. Daarom is het voor God een mislukking als een mens ongelukkig is. De wens die Hij ons toestuurt is altijd die van "sjalom", "weest geheel gelukkig". Hij roept ons tot het heil, Hij vraagt ons heilig te worden, Hij wil ons verlossen van alles wat ons lichamelijk of geestelijk heeft belemmerd om geheel onszelf te zijn.

Sieger Köder, De maaltijd van de verrezen jezus met zijn leerlingen

Als Jezus iemand lichamelijk geneest, dan bedoelt Hij daarmee vooral een geestelijke heling. Hij is de Heiland, Hij die ons heelt en heiligt. In de wereld gekomen als koning van vrede, herhaalt Jezus steeds weer: "Wees niet bevreesd, heb vertrouwen. Vrede zij u. Vrede laat ik u na, mijn vrede geef ik u. Niet zoals de wereld die geeft, geef ik u die vrede. Laat uw hart niet verontrust of kleinmoedig worden".

Daarmee is de toon gezet. Jezus' leerlingen waren, na de catastrofe van Golgota, verlamd door angst, twijfels en moedeloosheid. Zij hadden zich gebarricadeerd in de plek van het laatste Avondmaal, zij hadden zich teruggetrokken uit het leven. Jezus komt en stuurt hen op zending, het volle leven in.

Zo wil Jezus ook vandaag ons ontdoen van onze angst, van onze kleinmoedigheid. Hij zendt ons het leven in met zijn vrede, met zijn vreugde. Wij hebben nooit in onszelf die volheid van leven die de echte vrede is. Jezus heeft die vrede door en vanwege zijn verrijzenis en Hij deelt ze ons mee. Hij laat ons niet over aan ons lot, wat ook onze moeilijkheden zijn. Altijd kunnen wij op Hem rekenen. Nemen wij dan de tijd om naar Hem toe te gaan, om Hem met ons hart te onthalen. Dan zal zijn vrede in ons stromen.

Laat de kille afgrond van Goede Vrijdag voor wat hij is. Laat de liefdevolle Vrede van Jezus Messias toe in je leven! Dan zal het wonder geschieden: dan worden gebroken mensen weer gelukkige mensen. Mensen zonder hoop en vertrouwen horen in Emmaüs thuis. Mensen die de Vrede en Liefde van Christus toelaten, horen thuis in dat nieuwe Jerusjaloom, de stad van vrede. Amen

Roman Gruijters

Andere (recente) overwegingen / preken

Datum Voorganger Viering
11 april 2021 Andreaskoor Weurt, SV Woord- en Communieviering
11 april 2021 Roman Gruijters Psychiatrische instelling Vught
4 april 2021 Ruud Roefs Pasen 2021
3 april 2021 Roman Gruijters Paaswake Ewijk
1 april 2021 Ruud Roefs Witte Donderdag
21 maart 2021 Ruud Roefs Eucharistieviering Weurt
14 maart 2021 Ruud Roefs Eucharistieviering Ewijk
7 maart 2021 Ruud Roefs Eucharistieviering Beuningen
28 februari 2021 werkgroep WoCo Woord- en communieviering Ewijk
24 december 2020 Ruud Roefs Kerstavond